Normaleiddio Basgeg mewn addysg – Diwrnod #3

Diwallu anghenion y diwydiant a’r gymuned leol

Diwrnod #3: hynt y ddirprwyaeth o sector addysg bellach Cymru sy’n ymweld â Gwlad y Basg er mwyn rhannu arfer da ar ddwyieithrwydd yn y maes addysg a hyfforddiant ôl-16.

Gwlad y Basg Diwrnod 3

Wedi dechrau diwrnod 3 yng ngholeg galwedigaethol Tolosaldea, yr olygfa gyntaf a welsom oedd muriau wedi eu gorchuddio â graffiti lliwgar – bu’r myfyrwyr yn greadigol yma. Roedd yr adeiladau a’r amgylchedd yn ein hatgoffa o golegau gartref – ambell adeilad blinedig gydag ardaloedd wedi’u trawsnewid a’u moderneiddio.

Cawsom groeso gan dîm o chwech o ddarlithwyr a chyflwyniad yn y Saesneg – gyda help ein cyfieithwyr, Jon a Pablo. Yna, ein tywys o amgylch yr ardaloedd dysgu, gan glywed am y methodolegau addysgu – sy’n seiliedieg ar heriau; sy’n hybu myfyrwyr i feddwl ac i weithio’n annibynnol; ac sy’n arwain y myfyrwyr i werthuso eu sgiliau eu hunain.

Mae pob coleg yn arbenigo ar y cyrsiau hynny sy’n ymateb i ofynion diwydiant yr ardal. Mae’r coleg hwn yn arbenigo ar feysydd sy’n ffocysu ar ddiwydiant  megis peirianneg, trydaneg a mecanneg.  Y cwmnïau sy’n nodi’r galw am weithwyr, ac yna sy’n arwain at greu’r cwricwlwm sy’n ymateb i fylchau yn y gweithle. Mae’r cyswllt agos rhwng y colegau a chwmnïau lleol wedi bod yn amlwg iawn ym mhob agwedd o’r daith hyd yn hyn.

Cyniga’r coleg hwn bob cwrs trwy gyfrwng y Fasgeg – yr unig goleg sydd yn gwneud hynny.  Dyma yw’r galw – fel a nodwyd gan waith ymchwil 15 i 20 mlynedd yn ôl – a dyma yw iaith yr ardal. Nid oes prinder athrawon i ddysgu trwy gyfrwng y Fasgeg. Mae gan bob un ohonynt y gymhwyster uchaf mewn Basgeg, sef HE2 yn ôl lefelau IRALE.

Cawsom ar ddeall bod cyfundrefnau llywodraethol yng Ngwlad y Basg yn wahanol iawn i’r gyfundrefn yng Nghymru. Yma, yng Ngwlad y Basg, cyflogir yr athrawon yn ganolog gan lywodraeth Gwlad y Basg. Ar y llaw arall, synnwyd staff Tolosaldeo o glywed am ymweliadau arolygu Estyn. Nid oes system debyg o arolygaeth allanol yn bodoli yma.

Gwahanol hefyd yw’r ysgolion cymunedol cyfrwng Basgeg. A dyna oedd ffocws yr ymweliad nesaf ar ein taith ar ôl cinio Basgeg traddodiadol.

Mewn IKASTOLA gyfagos, sef ysgol Fasgeg gymunedol, cawsom gyflwyniadau gan bennaeth addysg uwchradd a phennaeth y rhwydwaith IKASTOLA.

Crëwyd y system addysg gymunedol yr Ikastola mewn tai ac adeiladau cymunedol gan deuluoedd, addysgwyr proffesiynol a’r gymuned ehangach.  Gan y bobl er budd y bobl. Ar y cychwyn, roeddent yn cynnig rhywbeth gwahanol i’r gymdeithas. Erbyn hyn, mae 4,500 o athrawon a 51,600 o fyfyrwyr yn yr ysgolion Ikastola.

Caiff yr ysgol gymunedol yr ymwelsom â hi ei hariannu gan y llywodraeth yn bennaf, ond mae’r rhieni hefyd yn talu ffi (gymharol fach).  Clywsom gan Ana – aelod sy’n rhan o dîm rheoli’r ysgol alwedigaethol Tolosako Immakulada Lanbide Ikastola – eu bod wedi newid cyfrwng iaith yr ysgol o Sbaeneg i Fasgeg mewn cwta 5 mlynedd. Anhygoel! Roedd yn amlwg bod hyn wedi bod yn fenter ysgol gyfan, a bod cyfrifoldeb wedi bod ar bawb i newid iaith yr ysgol – gan gynnwys y myfyrwyr, yr athrawon, rhieni a’r gymuned ehangach.

Mae 50-60% o fyfyrwyr galwedigaethol yr ysgol yn medru’r iaith Fasgeg. Mae myfyrwyr yn dod i’r coleg arbennig hon er mwyn dysgu a datblygu eu sgiliau iaith ac astudio’u pwnc dewisol. Trochi yn yr iaith Fasgeg yw’r ffordd mae’r myfyrwyr yn dysgu ac adeiladu eu gallu yn yr iaith. Yn syml, y prif nod yw bod y myfyrwyr yn gadael yr ysgol gyda’r gallu i gyfathrebu a gweithio yn eu maes yn yr iaith Fasgeg ac hefyd yn Sbaeneg.

Gwelwn agwedd gadarnhaol at amlieithrwydd yn gyffredinol yng Ngwlad y Basg. Mae’n amlwg iawn bod y weledigaeth yn cael ei gefnogi gan bawb – mae’r berchnogaeth at yr iaith Fasgeg yn ganolog i’r system ac mae’r gymuned yn allweddol bwysig i lwyddiant yr ysgol Ikastola.

Tîm #cymrubasg


Diolch yn fawr i’r tîm #CymruBasg am gyfrannu ar y cyd i’r blogbost, sef: Angharad Mai Roberts, Claire Roberts, Bryn Hughes Parry, Anna Fflur Davies, Branwen Thomas, Caren Efans, Osian Jones, Fflur Rees Jones, Helen Humphreys, Lowri Morgans.

Nôl at Ddiwrnod #2 | Ymlaen at Ddiwrnod #4

Advertisements

About Claire Roberts

Claire.roberts [a] colegaucymru.ac.uk
This entry was posted in Cymraeg and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Normaleiddio Basgeg mewn addysg – Diwrnod #3

  1. Pingback: Normaleiddio Basgeg mewn addysg – Diwrnod #4 | colegaucymru

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s