Dysgu o bell ac agos i ymestyn gorwelion addysg ddwyieithog

Arwel Williams Coleg Gwent Arwel Williams, Rheolwr Dwyieithrwydd Coleg Gwent, sy’n son yma am gyfleoedd creadigol i ymwreiddio dwyieithrwydd yn addysg a hyfforddiant ôl 16, gan ddysgu o arbenigwyr a chymheiriaid o bell ac agos.

 

 

Mae dysgu ac addysgu a dwyieithrwydd yn mynd law yn llaw a gwelwn yn ein colegau fod dwyieithrwydd ar ei orau pan mae’n cael ei ymwreiddio’n naturiol i raglenni dysgu, ac yn wir i ethos cyffredinol ein colegau.

Edrychwn ymlaen yn fawr iawn felly at glywed mwy yn y Gynhadledd Dysgu ac Addysgu am drefniadaeth lle mae dwyieithrwydd yn cael ei brif-lifo yn effeithiol ac yn gwbl naturiol.

Roedd yn ysbrydoliaeth mawr clywed am brofiadau’r ddirprwyaeth fu yng Ngwlad y Basg yn ddiweddar. Ysgogwyd  trafodaeth ddiddorol iawn ar arfer dda o ran normaleiddio iaith leiafrifol, pwysigrwydd polisi cadarn a chynllunio ieithyddol effeithiol, yn dilyn cyflwyniad gan aelodau’r ddirprwyaeth i gyfarfod o Rwydwaith Dwyieithrwydd ColegauCymru.

Wrth gwrs, mae natur ieithyddol y cymunedau mae ein colegau yn eu gwasanaethu yn amrywio’n fawr ond mae’r prif sialensiau yn gyffredin i ni gyd. Er nad yw dalgylch Coleg Gwent yn naturiol ddwyieithog, rydym yn gweld twf blynyddol yn y nifer o siaradwyr Cymraeg sy’n bwydo’r coleg. Disgwylir i ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg newydd i Gasnewydd agor ym Medi eleni ac ysgogi cynnydd pellach. Mae’r ystadegau a’r ymchwil mwyaf diweddar hefyd yn awgrymu’n gryf y bydd twf yn y galw am addysg ôl-16 dwyieithog dros y blynyddoedd nesaf. Yn ogystal, gwelwyd cynnydd yn y galw am weithluoedd Cymraeg ym mhob ardal o Gymru, gan gynnwys dalgylch Coleg Gwent.

Mae’n bwysig felly ein bod ni fel coleg, ac yn wir, holl golegau Cymru, yn cynllunio’n effeithiol ar gyfer cyfarfod y galw yma am addysg ddwyieithog. Mae gan y sector addysg bellach gyfrifoldeb mawr i sicrhau dilyniant o addysg cyfrwng Cymraeg mewn ysgol, i addysg ddwyieithog yn y sector ôl -16 ac hefyd i gyfrannu at weithluoedd dwyieithog yn ein cymunedau.

Mae Rhwydwaith Dwyieithrwydd ColegauCymru yn fforwm gweithgar a phwysig iawn wrth i’r colegau yng Nghymru fynd ati i gynyddu’r ddarpariaeth ddwyieithog a chefnogi a hyrwyddo’r defnydd o’r Gymraeg. Mae’n gyfle i rannu syniadau newydd sy’n deillio o gynadleddau megis y Gynhadledd Dysgu ac Addysgu ac o brofiadau aelodau’r rhwydwaith yn eu colegau unigol yn ogystal ag ymweliadau â gwledydd eraill. Yn bersonol, mae mynychu’r rhwydwaith wedi bod o gymorth mawr i mi yn fy mlwyddyn cyntaf fel Rheolwr Dwyieithrwydd yng Ngholeg Gwent. Mae’r lefel o gydweithio a chefnogi’n gilydd yn wych a phleser yw cael bod yn aelod o’r rhwydwaith cadarnhaol yma.

Braint hefyd yw cael bod yn rhan o’r cais gan ColegauCymru am arian o gronfa Erasmus+ i ymweld â Chatalonia yn ystod y flwyddyn sydd i ddod.  Bwriad y cais hwnnw, os bydd yn llwyddiannus, bydd cael trosolwg o’r strwythur a’r ddarpariaeth alwedigaethol Catalaneg a sut mae’n cyfarfod ag anghenion ieithyddol gweithleoedd.  Bydd hefyd yn gyfle euraidd i arsylwi gwersi arloesol mewn ysgol alwedigaethol Catalaneg ac wrth gwrs, rhannu arfer dda rhwng y ddwy wlad.

Dyma gyfnod cyffroes yn hanes dysgu ac addysgu dwyieithog yng Nghymru. Mae cyfleoedd i rannu arfer dda ac i ystyried cyfleoedd creadigol i ymwreiddio dwyieithrwydd  yn bwysig iawn ac yn mynd yn bell i’n hysgogi a’n hysbrydoli.

Advertisements

About Claire Roberts

Claire.roberts [a] colegaucymru.ac.uk
This entry was posted in Cymraeg, Teaching and Learning. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s